تلخه - عمده

گیاهی است از خانواده Graminaceae یا Gramineae، علفی و یک ساله دارای ساقه ای به ارتفاع ۳۰ سانتی متر تا ۱ متر، برگ های باریک و سبز شبیه برگ گندم که ابتدا به شکل لوله ای دور ساقه پیچیده و پس از این که گیاه بزرگ شد به شکل برگ پهن در می آیند، گل هایی به شکل سنبله که حاوی۳ تا ۹ گل می باشند و در نهایت تبدیل به دانه می شوند و دانه هایی که از پوشش زرد گیاهی میوه خارج می شوند و شبیه دانه ی چاودار نارس هستند. برگ ها و راس ساقه ها در موقع لمس کردن زبر و خشن می باشند. دانه ها اندام دارویی این گیاه را تشکیل می دهند. میوه این گیاه دارای مواد سمی نظیر تمولین و نوعی سا‍‍پونین است. این گیاه در ایران در نواحی دامنه های البرز، مزارع سواحل دریای خزر، دره ی چالوس، بابلسر، کلاردشت، خراسان، نواحی غرب ایران در همدان، سنندج، لرستان، سرحد ایران و عراق، بلوچستان و سیستان به طور وحشی می روید.