اسفرزه

دانه هایی است تخم مرغی شکل به رنگ قهوه ای که دارای یک نقطه ی قرمز در مرکز است.
ادامه مطلبآیکون

    طریقه مصرف اسفرزه : ...
    طبع اسفرزه :
    هشدار اسفرزه : ...
    خواص درمانی اسفرزه : ...
مشخصات
توضیحات تکمیلی
مشخصات

طریقه مصرف اسفرزه

غرغره,موضعی (پماد/ضماد/لوسیون/روغن مالی),سایر,خوراکی (جوشانده/دم کرده/نوشیدنی)

طبع اسفرزه

سرد و تر

فصل برداشت اسفرزه

تابستان

محصول مورد استفاده اسفرزه

دانه

نام علمی اسفرزه

Plantago ovata Forsk., Plantago psyllium L.

نام رایج انگلیسی اسفرزه

Spogel plant, spogel seed, blond plantain, desert Indianwheat, blond psyllium, Ispaghula plant, Ispaghula seed, indian plantago, Sand plantain, Psyllium

نام های دیگر اسفرزه

اسپرزه - اسفیدش - اسفیوس - اسفیوش - اسپغول - اسپغل - بذر قطونا - بنگو

خانواده اسفرزه

Plantaginaceae

هشدار اسفرزه

- مبتلایان به نارسایی های قلبی، مشکلات تنفسی و دیابت، همچنین کودکان و خانم های باردار حتما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.
 - در استعمال داخلی هیچگاه نباید اسفرزه ی کوبیده شده را بخورید، زیرا خوردن کوبیده ی آن خطرناک بوده و خوردن حدود ۴۰ گرم از آن موجب سرد شدن بدن، تنگی نفس، آشفتگی، غش و حتی ممکن است منجر به مرگ شود.

نحوه مصرف درمانی اسفرزه

ـ جهت شست و شوی روده، تخم اسفرزه را در یک لیوان آب گرم ریخته و هم بزنید. وقتی که لعابش درآمد کمی آب لیمو ترش به آن افزوده و مصرف کنید. 
- برای تسکین عطش ناشی از بیماری حصبه، برطرف کردن گرفتگی صدا ناشی از گرمی و حرارت، کاهش درد، رفع خارش و قطع خونریزی بواسیر، آن را در آب بریزید و بگذارید بماند و دائم به جای آب  آن را میل کنید.
 - برای برطرف کردن خارش ناحیه ی واژینال، آن را همراه با عناب در آب خیس کنید، بعد آب آن را صبح ناشتا بخورید و با مقداری از آن بدن را بشویید. 
- به عنوان ادرار آور و برای درمان سوزاک، آب دم کرده آن را بنوشید.
 - برای جلوگیری از خونریزی زیاد قاعدگی و درمان اسهال خونی، هر روز صبح، ظهر و شب هر بار یک قاشق شربت خوری از آن را در یک فنجان آب جوش بریزید، بعد با نبات شیرین کرده و بخورید. 
- در استعمال خارجی، از لعاب دانه گیاه مذکور، نوعی کولیر جهت رفع ورم چشم تهیه می گردد. 
- برای درمان اسهال های طولانی و مزمن، آن را بو بدهید و هر روز بخورید. 
- برای درمان گلودرد، لعاب آن را دایم در گلو غرغره کنید و بعد بخورید. 
- برای درمان برفک، سوختگی، تاول و زخم های دهان نیز، لعاب آن را در دهان نگه دارید. 
- برای درمان سوزه و دمل، یک الی دو قاشق سوپ خوری از آن را در کمی آب بریزید، بعد آن را بر روی موضع بگذارید، اگر در بار اول اثر نکرد این عمل را دوباره تکرار کنید. 
- برای درمان سالک، آن را بکوبید، بعد با سرکه خمیر کرده و هر روز صبح و شب بر روی موضع ضماد کنید. 
- برای تسکین سردرد ناشی از آفتاب، گل ختمی کوبیده شده را با لعاب آن مخلوط کنید و بر روی پیشانی بمالید.
 - برای تسکین سردرد، کوبیده ی آن را همراه با گلاب ضماد کنید.
 - برای درمان دمل یا کورک پستان، آن را خیس کنید، بعد دانه های آن را با برگ کوبیده شده ی خرفه ی تازه مخلوط کرده و ضماد کنید.
 - برای تسکین سردرد های گرم و رفع خشکی دماغ و اعصاب، کوبیده ی آن را با روغن بنفشه ضماد کنید. همچنین اگر مدتی این ضماد را هر شب تکرار کنید، برای رشد و نرم کردن مو و جلوگیری از موخوره بسیار مفید است. 
- برای نرم کردن ورم ها به خصوص ورم های پشت گوش و تسکین درد مفاصل گرم و نقرس، لعاب آن را همراه با سرکه و روغن گل سرخ ضماد کنید.

خواص درمانی اسفرزه

ادرار آور، ملین (با آب گرم)، قابض (با آب سرد)، پایین آورنده ی تب های شدید، ضد سرفه و ضد التهاب دستگاه گوارش است و از آن برای کاهش کلسترول خون، تسکین عطش ناشی از بیماری حصبه، برطرف کردن گرفتگی صدا ناشی از گرمی و حرارت، کاهش درد، رفع خارش (از جمله خارش قسمت های زنانه یا ناحیه ی واژینال)، قطع خونریزی بواسیر، جلوگیری از خونریزی زیاد قاعدگی، بیماری های مربوط به مثانه، همچنین خون ریزی ریه، شست و شوی روده، رشد و نرم کردن مو، جلوگیری از موخوره، رفع ورم چشم،رفع خشکی دماغ و اعصاب، نرم کردن ورم ها به خصوص ورم های پشت گوش، تسکین درد مفاصل و نقرس و درمان سوزاک، اسهال خونی، گلودرد، برفک، آبسه، سوختگی، تاول و زخم های دهان، سوزه و دمل، سالک، سردرد، کورک پستان، سندرم روده ی تحریک پذیر، بیماری های کلیوی، نارسایی های کبد و زخم و نفخ معده استفاده می شود.
توضیحات تکمیلی
گیاهی است علفی، چند ساله، به ارتفاع ۱۰ تا ۴۰ سانتی متر، دارای برگ های کشیده، باریک و کرک دار، گل هایی به رنگ سفید و قرمز که به شکل خوشه در انتهای شاخه ها ظاهر می شوند و دانه هایی تخم مرغی شکل به رنگ قهوه ای دارد که دارای یک نقطه ی قرمز در مرکز است. برگ، پوست و مخصوصا دانه، اندام دارویی گیاه را تشکیل می دهند و زمان جمع آوری آن ها نیز مرداد ماه است. دانه ی این گیاه لعاب فراوان دارد. در بازرگانی، مخلوط دانه ی این گیاه و دو گونه ی دیگر به نام های (p . indica L و P. cynops L)، که از نظر درمانی مصارف مشترکی دارند، اسفرزه نامیده می شوند. این گیاه در نواحی مختلف مدیترانه، شمال افریقا و جنوب غربی آسیا می روید. پراکندگی این گیاه در ایران در گیلان (بین منجیل و رودبار، حاشیه ی سفیدرود) ، همدان، لرستان (پشتکوه، مهران و شهبازان)، خوزستان (اهواز، بهبهان، شوش و چکاب)، فارس (بین شیراز و پرسپولیس، لار)، بوشهر، بندر عباس، خراسان و ... است.