دم اسب

گیاهی است با قدمت ۲۷۰ میلیون سال، از تیره ی Equisetaceae، چند ساله، به ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر، دارای برگ های کوچک، فلس مانند و لخت، ساقه های هوایی بارور و قرمز رنگ که در اوایل بهار ظاهر می شوند، ساقه های هوایی نازا و سبز رنگ، پس از ساقه های بارور ظاهر می شوند و ساقه ی زیرزمینی بسیار دراز، افقی و بند بند که در هر بند تورمی غده ای شکل دیده می‌شود.
ادامه مطلبآیکون

    طریقه مصرف دم اسب : ...
    طبع دم اسب :
    خواص درمانی دم اسب : ...
مشخصات
توضیحات تکمیلی
مشخصات

طریقه مصرف دم اسب

غرغره,موضعی (پماد/ضماد/لوسیون/روغن مالی),خوراکی (جوشانده/دم کرده/نوشیدنی)

طبع دم اسب

سرد و خشک

فصل برداشت دم اسب

بهار

محصول مورد استفاده دم اسب

ساقه

نام علمی دم اسب

Equisetum arvense L.

نام رایج انگلیسی دم اسب

field horsetail, common horsetail

نام های دیگر دم اسب

دم اسبی - ذنب الخیل - امسوخ - زنب الفرس - كنباث الحقول

خانواده دم اسب

Equisetaceae, horsetail family

نحوه مصرف درمانی دم اسب

- برای بند آمدن خونریزی بینی، روزانه ۲ تا ۳ قاشق مرباخوری شیره ی تازه (آب گیاه) را به صورت قطره چکان استفاده کنید. برای درمان عفونت های دهان و حلق، ۵۰ تا ۱۰۰ گرم گیاه را در یک لیتر آب به مدت ۳۰ دقیقه بجوشانید و از آن به عنوان دهان شویه استفاده کنید.
- برای درمان التهاب چشم نیز، چشمان خود را با جوشانده بشویید.
- برای بر طرف کردن دردهای آرتروز و ورم مفاصل، از کمپرس آن استفاده کنید. 
- به عنوان ادرار آور، عرق آور، ضد نفخ، ضد درد، قابض، مسکن و نیز برای رفع حالت تب در معده و کبد، ترشح زیاد از حد عادت ماهیانه، بند آمدن خونریزی از اعضای مختلف بدن از جمله رحم، رفع ورم گرم کبد و اسهال های گرم در مواردی که تب نباشد، رفع اخلاط خونی و وجود قند خون در ادرار و درمان استسقا، ناراحتی های کلیوی از جمله سنگ کلیه، ناراحتی های مجاری ادرار، روماتیسم، سوزاک (یکی از امراض مقاربتی که واگیر دارد و نشانه ی آن چرک و سوزش در مجرای ادرار است.)، سرفه های مزمن، تنگی نفس، زخم روده و زخم‌های واریسی، ۴۰ گرم از آن را در ۵۰۰ گرم آب به مدت نیم ساعت بجوشانید و آب صاف کرده ی آن را در طول روز به مرور بنوشید.
- برای درمان گوشت آوردن فتق و در نتیجه التیام روده ی قطع شده، آن را مدتی بخورید یا تنقیه (فروکردن آب یا هر مایع دیگر از طریق مقعد به داخل روده ی بزرگ جهت پاک کردن آن) کنید.
- برای التیام جراحت های سخت، عصب قطع شده، ورم مقعد و ورم های گرم، آن را بر روی موضع ضماد کنید.
- برای بند آمدن خونریزی بینی، گرد آن را در بینی بریزید.
- برای رفع اسید معده و سوء هاضمه، از خاکستر گیاه استفاده کنید.
 - برای درمان گلو درد، جوشانده ی دم اسب را غرغره کنید.
- برای رفع التهاب چشم، با لوسیون گیاه دم اسب، چشم را شستشو دهید.
- برای بند آمدن خون بینی، لوسیون گیاه را از راه بینی بالا بکشید.
- برای درمان زخم، ضرب دیدگی اعضا، بیماری های جلدی مانند سودا و خارش، همچنین ضایعات سرطانی و استخوانی، کمپرس آن را بر روی موضع قرار دهید.
- به عنوان تامین کننده ی عناصر معدنی بدن، ۵۰ گرم گرد ساقه های خشک دم اسب و ۳۰ گرم گرد دانه ی شنبلیله را مخلوط کرده، استفاده نمایید. این مقدار برای ۱ کاشه است و می توان از آن، هنگام صبح، ظهر و شب، هر بار دو کاشه همراه غذا خوردن مصرف کرد.
- به عنوان نرم کننده ی پوست دست، دم اسب ۶۰ گرم، عروس چمن‌ زار اروپایی ۶۰ گرم، آب ۴ فنجان، روغن بادام شیرین ۴۰ میلی لیتر، روغن جوانه ی گندم ۲۰ میلی لیتر، موم زنبور عسل ۳۰ گرم، عسل نصف قاشق غذاخوری و اسانس بابونه ۵ قطره. دو گیاه اول را با ۴ فنجان آب، در یک ظرف چینی تحت اثر گرمای ملایم به مدت نیم ساعت بجوشانید و سپس ظرف را از گرما دور کرده، بعد از سرد شدن، از کاغذ صافی بگذرانید به نحوی که محلول کاملا صاف شده به دست آید. به طور جداگانه نیز، در یک ظرف نسبتا بزرگ و محتوی آب، ظرف کوچکی جای داده، موم و روغن بادام را در گرمایی که با حرارت دادن ظرف بزرگ از طریق آب محتوی آن به ظرف کوچک می رسد، ذوب نمایید(درجه ی گرما باید بین ۷۰ تا ۸۰ درجه باشد) و عسل را اضافه کنید و به هم بزنید.سپس جوشانده ی ظرف اول و روغن جوانه ی گندم را که آن نیز گرمایی در حدود ۷۰ درجه داشته باشد به محتویات ظرف دوم تدریجا وارد کنید و مخلوط را به خوبی هم بزنید تا ضمن کم شدن تدریجی گرمای محتوی هر دو ظرف و هم زدن مداوم، مخلوط به حالت کرم در آید.در پایان نیز اسانس بابونه را کم کم وارد مخلوط مذکور نمایید و به خوبی هم بزنید تا همه ی قسمت های کرم، بوی اسانس بگیرد. کرم را در جای گرم قرار ندهید.
- برای تقویت ناخن، دم اسب ۳۰ گرم، گل زنبق ۳۰ گرم، آب ۱ فنجان، لانولین انیدر ۴ قاشق غذاخوری، پودر لسیتین ۱ قاشق غذاخوری، گیلیسیرین ۱ قاشق غذاخوری و اسانس گل سرخ ۵ قطره. دو گیاه اول را در ظرفی چینی به ملایمت بجوشانید، سپس جوشانده ی حاصل را از کاغذ صافی بگذرانید و به حال خود بگذارید. در ظرف دیگر، لانولین و لسیتین را به صورت بن ماری ذوب کنید و گیلیسیرین را تدریجا در آن وارد نمایید و پس از آن که به خوبی مخلوط شدند از گرما دور کنید.بعدا هنگامی که درجه گرمای ظرف و محلول داخل آن حدود ۷۰ درجه شد، جوشانده ی مذکور را که گرمایی مشابه داشته باشد کم کم به داخل آن وارد کنید و مخلوط را به خوبی هم بزنید تا ضمن سرد شدن حالت کرمی به خود بگیرد. در انتها اسانس را تدریجا داخل مخلوط نمایید و به خوبی هم بزنید تا همه ی قسمت های کرم، عطر اسانس گل سرخ را به خود بگیرد. قبل از آن که کرم را به ناخن ها بمالید، باید ناخن ها را به خوبی ماساژ دهید تا خون به سمت ناخن ها جریان پیدا کند.
- برای تقویت ناخن های شکننده و ضعیف، ساقه ی خشک دم اسب ۲۵ گرم، قطعات ساقه ی تازه ی دم اسب ۵۰ گرم، آب جوش ۱۰۰ میلی لیتر، موم امولسیون دهنده ۱ قاشق غذاخوری، روغن آفتاب گردان ۱ قاشق غذاخوری و موم عسل یک قاشق غذاخوری. ابتدا دم کرده ای از ساقه های خشک و تازه ی دم اسب تهیه کنید، سپس در ظرفی دیگر، موم و روغن آفتاب گردان ریخته آن را در داخل یک ظرف محتوی آب جای می دهند به طوری که با حرارت دادن ظرف اخیر، به حالت ذوب شده و یک نواخت در آید. در این موقع دم کرده ی مذکور را پس از صاف کردن به گرمای مشابه محتوی ظرف دوم (بین ۷۰ تا ۸۰ درجه) می رسانند و آن را تدریجا به محتوی ظرف اخیر (موم ها و روغن آفتاب گردان) می افزایند و مرتبا هم بزنید تا بر اثر این عمل و سرد شدن تدریجی، مجموعا به صورت غلظت یافته و کرم در آید.کرم به دست آمده را باید به سطح ناخن ها بمالید و به ملایمت، کمی مالش دهید تا بهتر تاثیر کند.
- برای رفع لکه های روی ناخن، مقدار ۴۰ تا ۵۰ گرم ساقه ی خشک دم اسب را که در خرداد تا مرداد ماه جمع آوری کرده باشند، در یک لیتر آب به مدت لااقل سه ساعت بخیسانید سپس آن را حرارت دهید به طوری که ۲۰ تا ۲۵ دقیقه به ملایمت بجوشد. در این موقع ظرف محتوی گیاه را از گرما دور کرده به حال خود بگذارید تا به مدت ۱۰ دقیقه دم کند. مقدار مصرف محلول صاف شده حاصل ۳ تا ۴ فنجان در روز است. این جوشانده اگر ۱۵ تا ۲۰ روز مصرف شود در رفع لکه های کوچک و سفید رنگ ناخن، موثر واقع می گردد، ضمنا در رفع شکنندگی ناخن نیز اثر درمانی دارد.
 - برای سفید شدن رنگ پوست دست، ساقه ی له شده ی دم اسب را با ماست مخلوط کرده و روزانه به پوست دست بمالید.
- برای درمان ورم مفاصل، عصاره ی روان دم اسب ۱۰ گرم، عصاره ی نرم پیرو ۱۰ گرم و شربت ۵ ریشه (ریشه خشک کرفس، رازیانه، جعفری، مارچوبه و کوله خاس به مقدار مساوی ۱۰۰ گرم از هر یک، با افزودن ۳ لیتر آب مقطر و ۲ کیلو گرم قند) به مقدار کافی تا ۴۰۰ گرم را مخلوط کرده و روزانه ۲ تا ۵ قاشق سوپ خوری مصرف نمایید.
- برای درمان بواسیر، بومادران، خار مریم، مرغ رنده شده، گل لاواندا، ساقه ی دم اسب، علف هفت بند هر کدام به میزان ۱ مشت، ۱ لیتر آب را به مدت ۵ دقیقه بجوشانید و پس از آن که گرمای آن کم شد (ولرم) آن را به درون یک ظرف لعابی بریزید و مخلوط گیاهان ذکر شده را به آن بیفزایید. سپس دهانه ی ظرف را مسدود کرده و آن را ۴ یا ۵ ساعت به حال خود بگذارید. سپس محلول حاصل را صاف کرده، در داخل یک ظرف لعابی، یا شیشه ای جای دهید و در مواقع مصرف از آن استفاده نمایید، این محلول را نمی توان مدت طولانی نگهداری کرد. طرز استفاده ی محلول به نحوی است که مقدار کافی از آن را در داخل ظرف بزرگی که محتوی آب نسبتا گرم است وارد کرده به صورت حمام موضعی به کار برید.
- برای درمان کم خونی و رفع کمبود عناصر معدنی بدن، دم اسب، گزنه سفید، قنطوریون صغیر، و اکلیل الجبل هر کدام ۲۵ گرم، لاواند، ریشه ی نیمکوب کرفس و زنجبیل شامی هر کدام ۲۰ گرم، مریم نخودی (کلپوره) و رازک (مخروط ماده) هر کدام ۱۵ گرم. اعضای نیمکوب گیاهان را به خوبی مخلوط کرده، جوشانده ای بر حسب ۱ قاشق سوپخوری از آن تهیه نمایید به طوری که مدت جوشاندن از ۵ دقیقه تجاوز نکند. مقدار مصرف این جوشانده پس از صاف کردن ۱ فنجان قبل از هر غذا یا ضمن غذا خوردن است.

خواص درمانی دم اسب

دم اسب دارای کلسیم و طلا بوده و ادرار آور، عرق آور، ضد نفخ، ضد درد، قابض، مسکن، ضد عفونی کننده، چاق کننده، تامین کننده ی مواد معدنی بدن، ضد التهاب، التیام دهنده ی زخم، ترمیم کننده ی بافت، تقویت ناخن، تقویت کننده ی خاصیت ارتجاعی و مقاوت پوست، بندآورنده ی خونریزی و خون ساز (باعث تشکیل گلبول های قرمز) می باشد. از این گیاه برای رفع حالت تب در معده و کبد، ورم گرم کبد و اسهال های گرم در مواردی که تب نباشد، ضعف اعصاب ناشی از کار زیاد، ضرب دیدگی، لکه روی ناخن و پوست، کبره ی پوست دست، اخلاط خونی و وجود قند خون در ادرار، ضایعات سرطانی و استخوانی، اسید معده، دفع سنگ کلیه ،بند آمدن خونریزی از اعضای مختلف بدن از جمله رحم، تقویت ریه، التیام روده ی قطع شده در اثر گوشت آوردن فتق، تامین مواد معدنی مورد نیاز بدن، تقویت شکستگی های استخوانی، جلوگیری از پیری زودرس و چین و چروک، ترمیم زخم، تصفیه ی خون و درمان عفونت های دهان و حلق، التهاب چشم، درد آرتروز، ورم مفاصل، ناخن های شکننده، نقرس، تصلب شرایین، فشار خون بالا، دیابت، افسردگی ها، باسیل کخ، استقساء، آب آوردن انساج، گلو درد، زخم ها، اولسرها، سل، بیماری های کلیه، آسم، خون دماغ، ترمیم و سازندگی بافت ها، زخم های داخلی، سودا، خارش، خونریزی بینی، پروستات، اختلالات ریوی، ترشح بیش از حد عادت ماهیانه، استسقا، ناراحتی های کلیوی از جمله سنگ کلیه، ناراحتی های مجاری ادرار، روماتیسم، سوزاک (یکی از امراض مقاربتی که واگیر دارد و نشانه ی آن چرک و سوزش در مجرای ادرار است.)، سرفه های مزمن، تنگی نفس، زخم روده، زخم‌های واریسی، جراحت های سخت، عصب قطع شده، سوء هاضمه، ورم مقعد و ورم های گرم استفاده می شود.
توضیحات تکمیلی

گیاهی است با قدمت ۲۷۰ میلیون سال، از تیره ی Equisetaceae، چند ساله، به ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر، دارای برگ های کوچک، فلس مانند و لخت، ساقه های هوایی بارور و قرمز رنگ که در اوایل بهار ظاهر می شوند، ساقه های هوایی نازا و سبز رنگ، پس از ساقه های بارور ظاهر می شوند و ساقه ی زیرزمینی بسیار دراز، افقی و بند بند که در هر بند تورمی غده ای شکل دیده می‌شود. جمع آوری ساقه های گیاه در فصول مساعد سال صورت می گیرد. خشک کردن ساقه های گیاه در گرمای خورشید و یا در دستگاه های خشک شونده انجام می شود. دم اسب خشک شده را می توان به صورت گرد نگهداری کرد. دم اسب از علف های هرز می باشد و در نقاط مرطوب در جوی ها و باتلاق ها می روید. این گیاه در اروپا و آسیا انتشار دارد. در هند در ارتفاعات هیمالیا و در ایران نیز در مناطق شمال، گرگان، بندر گز، پیر بازار رشت، آذربایجان و تبریز به طور خودرو دیده می شود.